Tüp Mide Ameliyatı

Kısa Cevap

Tüp mide; midenin büyük bölümü laparoskopik olarak çıkarılarak yapılan, bağırsak bağlantısının değiştirilmediği bir obezite ameliyatıdır. Görece kısa ameliyat süresi ve bağırsak anatomisini koruması nedeniyle dünya genelinde sık tercih edilir. Reflü, beslenme alışkanlıkları ve eşlik eden hastalıklar yöntem seçimini etkiler.

Bu Yöntem Nedir?

Sleeve gastrektomi olarak da bilinen tüp mide ameliyatında; midenin büyük kurvatur kısmı stapler cihazlarla dikey biçimde kesilerek vücuttan uzaklaştırılır. Geriye yaklaşık 100–150 ml hacminde dar, uzun bir tüp mide kalır. Bu işlem hem alınan besin miktarını sınırlar hem de iştah düzenlemesinde rol oynayan grelin hormonunun büyük bölümünün üretildiği fundus dokusunu azaltır. Bağırsak yolu değiştirilmediği için emilim büyük ölçüde korunur.

Kimler İçin Değerlendirilebilir?

• ASMBS/IFSO 2022 kılavuzlarına göre VKİ 35 ve üzeri olan kişiler.
• VKİ 30–34,9 arasında olup Tip 2 diyabet veya kontrolsüz metabolik hastalığı bulunan seçilmiş kişiler.
• Önceki diyet, egzersiz ve medikal tedavi denemelerine rağmen uzun süreli sonuç alınamamış olanlar.
• Cerrahi ve anestezi açısından engel oluşturacak ek hastalığı bulunmayanlar.

Karar; muayene, kan tetkikleri, endoskopi, görüntüleme, anestezi değerlendirmesi ve gerektiğinde endokrinoloji, kardiyoloji, psikiyatri görüşleri ile birlikte verilir.

Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

• Belirgin ve tedaviye yanıtsız reflü, ciddi hiyatus fıtığı (bu hastalarda bypass değerlendirilebilir).
• Kontrol altına alınamamış ciddi kalp, akciğer veya karaciğer hastalığı.
• Aktif madde/alkol kullanım bozukluğu, stabil olmayan ciddi psikiyatrik tablolar.
• Yaşam tarzı değişikliklerine uyum sağlayamayacağı değerlendirilen kişiler.

Ameliyat Nasıl Yapılır?

Ameliyat genel anestezi altında uygulanır. Karın bölgesine açılan 4–5 küçük delikten (port) girilerek mide görünür hale getirilir. Mide damarlarının küçük kurvatura yakın kısımları ayrılır, ardından özel bir kalibrasyon tüpü eşliğinde mide stapler cihazlarıyla dikey biçimde kesilerek küçültülür. Çıkarılan mide dokusu vücuttan uzaklaştırılır. Stapler hattı kontrol edilir ve gerektiğinde sızdırmazlık testi yapılır. Ameliyat ortalama 60–90 dakika sürer.

Ameliyat Öncesi Hazırlık

Tam kan sayımı, biyokimya, tiroid fonksiyonları, vitamin–mineral düzeyleri (B12, D vitamini, demir, folat), HbA1c, akciğer grafisi, EKG, üst sistem endoskopisi ve gerektiğinde üst karın ultrasonu istenir. Anestezi değerlendirmesi yapılır. Karaciğer hacmini azaltmaya yönelik yüksek proteinli, düşük karbonhidratlı diyet ameliyat öncesi 1–2 hafta uygulanır. Sigara kullanan hastalardan en az 4–6 hafta önce sigarayı bırakmaları önerilir. Kan sulandırıcı kullanan hastalarda ilaç yönetimi planlanır.

Hastane Süreci

Ameliyat sonrası ilk birkaç saat uyanma ve gözlem odasında geçirilir. Aynı gün içinde erken mobilizasyon başlanır; bu uygulama tromboemboli riskini azaltır. Birinci günde sızdırmazlık kontrolü yapılır ve ardından berrak sıvı diyete başlanır. Ağrı kontrolü, antibiyotik ve kan sulandırıcı profilaksisi düzenli olarak uygulanır. Hastanede yatış genellikle 3–4 gündür. Taburculuk öncesinde beslenme planı, ilaç kullanımı, aktivite ve kontrol takvimi ayrıntılı şekilde anlatılır.

Ameliyat Sonrası Beslenme ve Takip

Beslenme; sıvı diyet (1–2 hafta), pürelenmiş gıdalar (2–4 hafta), yumuşak gıdalar (4–6 hafta) ve sonra normal kıvamda gıdalar şeklinde kademeli ilerler. Günlük protein hedefi (60–80 g civarı), yeterli sıvı tüketimi (≥1,5 L), çok yönlü vitamin, B12, D vitamini ve gerektiğinde demir takviyesi standart bir takip planının parçasıdır. İlk yıl 3 aylık aralıklarla, sonrasında yılda en az bir kez laboratuvar ve klinik kontrol önerilir. Diyetisyen ve psikolojik destek, düzenli fiziksel aktivite sürdürülebilir başarı için belirleyicidir.

Ayrıntı için: Ameliyat Sonrası Beslenme.

Olası Riskler ve Komplikasyonlar

Erken dönem riskler arasında stapler hattı sızıntısı, kanama, enfeksiyon, derin ven trombozu, akciğer embolisi ve anesteziye bağlı komplikasyonlar yer alır. Uzun dönemde reflü şikayetinde artış, vitamin–mineral eksiklikleri, safra taşı oluşumu, saç dökülmesi (genellikle geçici) ve uzun dönem kilo geri alımı görülebilir. Riskler hasta seçimi, deneyimli ekip, doğru cerrahi teknik ve düzenli takip ile en aza indirilmeye çalışılır. Her cerrahi işlemde olduğu gibi sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Alternatif Yöntemler

Tüp mide her hasta için uygun olmayabilir. Belirgin reflüsü olan veya Tip 2 diyabeti metabolik açıdan ön planda olan hastalarda gastrik bypass veya mini gastrik bypass değerlendirilebilir. Daha düşük VKİ veya geçici çözüm arayan uygun hastalarda mide balonu bir seçenek olabilir. Önceki bariatrik işlem sonrası yetersiz sonuçta revizyon cerrahisi gündeme gelebilir.

Sık Sorulan Sorular

İlgili Sayfalar

Kaynaklar

• • Eisenberg D ve ark., 2022 ASMBS and IFSO Indications for Metabolic and Bariatric Surgery.
• • Mechanick JI ve ark., Clinical Practice Guidelines for the Perioperative Nutrition, Metabolic, and Nonsurgical Support of Patients Undergoing Bariatric Procedures — 2019 Update.
• • World Health Organization — Obesity and overweight fact sheet.